Na David Israel • 3 Novemba 2026

Jerusalem, 3 Novemba 2026 (TPS-IL) — Ripoti mpya inadai kuwa vitabu vya kiada vya historia na siasa katika shule za sekondari za Ujerumani vinawapa wanafunzi picha iliyopotoka ya mzozo wa Israel na Palestina. Inasema vitabu hivyo vinapunguza uzito wa ghasia za Wapalestina dhidi ya raia wa Israel pamoja na wasiwasi wa kiusalama unaounda sera ya Israel.

Ripoti hiyo ilitayarishwa na Amadeu Antonio Foundation pamoja na Mideast Freedom Forum. Ilipitia vitabu 16 vya kiada vya historia na siasa vinavyotumika katika shule za sekondari huko Berlin na Brandenburg. Waandishi waligundua kuwa nyenzo hizo hazitoshelezi na mara nyingi zinapendelea upande mmoja katika jinsi zinavyoionyesha Israel.

Kulingana na ripoti hiyo, Intifadha ya Pili inapuuzwa kwa kiasi kikubwa katika nyenzo za elimu, na Hamas inaonyeshwa bila ukosoaji wowote. Pia inasema vitabu hivyo vinatathmini waathirika wa Kipalestina na wa Kiisraeli kwa namna tofauti.

Ukosoaji mkuu wa ripoti hiyo unahusu jinsi vitabu hivyo vinavyoeleza kufeli kwa juhudi za amani. Inasema vitabu vya kiada mara nyingi huilaumu Israel kwa kushindwa huko. Ujenzi wa makazi, kizuizi cha usalama, na kukataa kwa Israel haki ya Wapalestina ya kurejea vinawasilishwa kama vikwazo vya amani, lakini ugaidi wa Wapalestina dhidi ya raia wa Israel hauwasilishwi hivyo. Kwa mtazamo wa waandishi hao, upungufu huo unawaacha wanafunzi bila muktadha wa kwa nini Israel ilijenga kizuizi hicho au kupitisha sera zake za usalama.

Ripoti hiyo pia inaashiria tatizo lililo nje ya kurasa zilizochapishwa. Walimu katika shule za Ujerumani inaripotiwa kuwa wana tabia ya kuepuka kujadili kuhusu Israel darasani, wakihofia mijadala wasiyoweza kuidhibiti. Ikiwa ni hivyo, wanafunzi wanaweza kupokea marekebisho machache sana kwa mapengo yoyote yaliyomo katika vitabu vyao vya kiada.

Matokeo kama hayo yalirekodiwa huko Rhine Kaskazini-Westphalia mnamo 2015. Mwaka huo tume ya pamoja ya Ujerumani na Israel ilichapisha utafiti mkubwa zaidi. Ulichambua vitabu 1,200 vya kiada vya historia, jiografia na masomo ya kijamii kutoka majimbo matano ya Ujerumani, na ulihitimisha kuwa vitabu hivyo viliegemea upande wa mtazamo wa Kipalestina. Tume hiyo ilipendekeza kuwa vitabu vya kiada viepuke mtazamo wa wazi wa upendeleo kwa upande wowote na visisitize kwamba Waisraeli na Wapalestina wote wana madai juu ya ardhi hiyo. Ripoti kuhusu utafiti huo pia zilibainisha kuwa majibu ya kijeshi dhidi ya ugaidi wa Wapalestina mara nyingi yaliwasilishwa kama yenye matatizo sawa na ugaidi wenyewe.

Matokeo hayo yanaibua swali la msingi kuhusu jinsi ambavyo nchi ya kidemokrasia inapaswa kufundisha mzozo unaobishaniwa sana. Ni wachache wanaoweza kupinga kwamba vitabu vya kiada vinapaswa kuwa sahihi na vyenye usawa. Swali gumu zaidi ni nini maana ya usawa wakati mada inapohusisha ugaidi, uvamizi na masimulizi ya kitaifa yanayoshindana.

Wakosoaji wa ripoti hiyo wanaweza kusema kuwa waandishi wake, taasisi na jukwaa la fikra linalolenga Mashariki ya Kati, wanaleta mtazamo wao wenyewe, na kwamba sampuli ya vitabu 16 kutoka majimbo mawili haiwezi kuwakilisha Ujerumani nzima. Waelimishaji wanaweza pia kusema kuwa vitabu vya kiada kwa lazima hufupisha historia tata, na kwamba mambo yanayoachwa hayaashirii upendeleo mara zote. Pingamizi hizo zinastahili jibu, lakini hazijibu lalamiko mahususi la ripoti hiyo: kwamba matukio mazito, kama vile Intifadha ya Pili na mashambulizi dhidi ya raia wa Israel, yanatiliwa maanani kidogo sana.

Kwa watunga sera wa Ujerumani, somo la kiutendaji liko wazi. Tathmini za vitabu vya kiada zinapaswa kurudiwa, zihusishe sehemu kubwa zaidi ya nchi, na ziendeshwe na watafiti wenye mitazamo tofauti. Walimu pia wanahitaji mafunzo na usaidizi ili kumudu mijadala migumu darasani. Bila mambo hayo mawili, wanafunzi wanaweza kuhitimu shuleni wakiwa wanajua machache kuliko wanavyopaswa kujua kuhusu mojawapo ya migogoro yenye athari kubwa zaidi duniani.